Middelalderuken: Kunst og kyrkjehistorie i Holdhus kyrkje
For å setja Holdhus kyrkje inn i ein større kyrkjehistorisk samanheng og for å framheva kunsten ho ber i seg, har me invitert to framståande forskarar og formidlarar innan kyrkje – og kunsthistorie til kyrkja.
Holdhus kyrkje 2026, 300 års-jubileum som lafta tømmerkyrkje
- Anna Elise Tryti har gjeve sitt foredrag tittelen «Med klokker, kalk og Jorsalkors. Religiøst liv i Hålandsdalen i middelalderen»
- Justin Kroesen vil fortelja innanfor emnet «Kirkekunst i overgangen mellom katolsk og protestantisk tid».
Anna Elisa Tryti er cand.philol. i historie og har spesialisert seg i norsk og europeisk mellomalderhistorie. Ho har dessutan vore ein aktiv og profilert politikar i Bergen kommune, og har hatt stillingar som kommunalråd for byutvikling i Bergen og direktør for kultur og idrett i Hordaland fylkeskommune. No er ho fagdirektør i Vestland fylkeskommune.
Trytis hovudfagsoppgåve har tittelen Kirkeorganisasjonen i Bergen bispedømme i første halvdel av 1300-tallet, og i foredraget sitt 20.09.26 vil ho fortelja om Hålandsdalen som kyrkjestad i mellomalderen og inventarlista frå 1306, den fyrste kjente kjelda me har om Holdhus kyrkje. Med utgangspunkt i den kjelda vil ho seia noko om religiøsiteten i mellomalderen og ha ei regional kyrkjeorganisering som ramme.
Justin Kroesen er professor i kristendomens materielle kultur ved Universitetet i Bergen og vitskapleg konservator for kunstsamlinga ved Universitetsmuseet. Eit sentralt tema i forskinga hans er mellomalderens kunst og arkitektur og korleis dette vart behandla i reformasjonstida. Han har mellom anna fokusert på korleis land og område i Europa har påverka kvarandre i utforming og spreiing av kyrkjekunst. Kroesen er godt kjent med Holdhus kyrkje. Han har besøkt ho fleire gonger, særleg for å fotografera madonna-statuen, og i Future for Religious Heritage har han i 2021 publisert artikkelen Holdhus Church: A Wooden Gem Under the Care of Norway’s National Trust.
Foredraga vil både auka kunnskapen om kyrkja for lokale menneske som alt er fortruleg med ho, og vera eit høve for dei som bur lengre vekke til å oppdaga ho. For alle besøkande vil ein slik dag vera ein sjeldan sjanse til å få spurd og snakka med ekspertar om konkrete sider ved kyrkja og kyrkjestaden. At den einskilde gjesten får lufta og diskutert spørsmål om bygga, er ein svært effektiv og verdifull måte å formidla kunnskap om eigedomane på. Lokallaget ynskjer at flest mogleg skal få oppleva Tryti og Kroesen i Holdhus kyrkje og lar difor arrangementet vera gratis.
Fortidsminneforeininga sin museumsstrategi har m.a. mål om relevant formidling, å vera i dialog med lokalmiljøet for innsikt i deira behov for formidling og opplevingar, og integrering av immateriell kulturarv i formidlinga. I Hordaland avdeling sine Formidlingsplanar for Fortidsminneforeininga sine eigedomar i Hordaland for 2025 er det eit mål å formidla Holdhus kyrkje ikkje berre som den lafta tømmerkyrkja ho er i dag, men også sjå mellomalderen i ho og framheva bygdesamfunnets kontakt med Europa, kyrkjetradisjonar og tru, kunst og handverkstradisjonar. Alt dette meiner me at arrangementa i jubileumsåret er eigna til å oppnå.
